1. Najważniejsze wnioski
Wrzesień 2026 w Tatrach i na Podhalu charakteryzował się bardzo dużą zmiennością temperatury, kilkoma wyraźnymi falami opadów oraz okresami silnego wiatru w partiach wysokogórskich.
Najbardziej charakterystyczne były cztery fazy:
- 1–5 września – dość ciepło, ale miejscami bardzo wietrznie, szczególnie na Kasprowym Wierchu.
- 8–9 września – zdecydowanie najcieplejszy okres miesiąca, z temperaturą maksymalną dochodzącą w Zakopanem do 27,1°C.
- 11–15 września – pierwsze poważne ochłodzenie i duży epizod opadowy 12 września.
- 21–24 września – zdecydowanie najtrudniejszy okres miesiąca: gwałtowne ochłodzenie, bardzo duże sumy opadu, silny wiatr oraz temperatury ujemne w wyższych partiach Tatr.
Szczególnie wyróżnia się okres 22–23 września. W ciągu zaledwie dwóch dni w Dolinie Pięciu Stawów zapisano łącznie 129,8 mm deszczu, co stanowi niemal 60% całej miesięcznej sumy tej stacji. W tym samym czasie bardzo wysokie wartości pojawiły się również na Polanie Chochołowskiej, Hali Ornak, nad Morskim Okiem i na Kasprowym Wierchu.
W Dolinie Pięciu Stawów 22 września zapisano 61,3, a 23 września aż 68,5 opadu. Temperatura maksymalna wynosiła przy tym odpowiednio tylko 1,9°C i 2,0°C.
2. Zestawienie całego miesiąca
Obliczenia wykonano dla wszystkich 30 dni września.
| Stacja | Śr. Tmin |
Śr. Tmax |
Min. absolutne |
Max. absolutne |
Suma opadu |
Dni z opadem |
Maks. wiatr |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Zakopane | 7,3°C | 17,2°C | 1,7°C | 27,1°C | 89,2 mm | 14 | 47,5 km/h |
| Nowe Bystre | 7,0°C | 17,0°C | 1,4°C | 26,7°C | 72,2 mm | 15 | 43,9 km/h |
| Bukowina Tatrzańska | 8,5°C | 16,9°C | 2,5°C | 26,9°C | 76,9 mm | 16 | 56,9 km/h |
| Hala Ornak | 4,5°C | 15,7°C | -1,3°C | 25,5°C | 134,9 mm | 15 | 30,6 km/h |
| Polana Chochołowska | 5,8°C | 15,3°C | -0,2°C | 24,7°C | 141,1 mm | 16 | 38,9 km/h |
| Gubałówka | 8,6°C | 15,3°C | 2,9°C | 24,8°C | 84,4 mm | 17 | 63,4 km/h |
| Morskie Oko | 5,3°C | 13,3°C | -0,5°C | 21,3°C | 145,0 mm | 16 | 74,9 km/h |
| Hala Gąsienicowa | 4,9°C | 12,0°C | -1,1°C | 20,9°C | 133,4 mm | 17 | 61,2 km/h |
| Kasprowy Wierch | 3,2°C | 8,4°C | -3,4°C | 16,8°C | 125,6 mm | 15 | 82,1 km/h |
| Dolina Pięciu Stawów | 5,8°C | 8,4°C | 0,2°C | 15,5°C | 217,5 mm | 17 | 60,8 km/h |
Najcieplejszą stacją pod względem średniej temperatury maksymalnej było Zakopane – około 17,2°C, niewiele przed Nowym Bystrem i Bukowiną Tatrzańską.
Zdecydowanie najzimniejszym punktem był Kasprowy Wierch, gdzie średnia z dziennych minimów wyniosła tylko około 3,2°C, a średnia z dziennych maksimów około 8,4°C.
Najbardziej mokrym punktem była natomiast Dolina Pięciu Stawów – 217,5 mm w skali miesiąca. To bardzo dużo w porównaniu z Nowym Bystrem – 72,2 mm czy Bukowiną Tatrzańską – 76,9 mm.
Pod względem wiatru wyróżnia się Kasprowy Wierch. Maksymalna wartość 82,1km/h została tam zapisana 5 września. Tego dnia temperatura wynosiła od 4,6°C do 12,0°C.
3. Temperatura – bardzo duża zmienność miesiąca
3.1. Ciepły początek września
Pierwsze dni miesiąca były stosunkowo ciepłe.
W Zakopanem maksymalne temperatury 1–5 września wynosiły:
- 20,3°C,
- 20,5°C,
- 18,9°C,
- 22,0°C,
- 22,3°C.
Jednocześnie w wyższych partiach Tatr było oczywiście znacznie chłodniej. Na Kasprowym Wierchu temperatura maksymalna w tym okresie osiągała około 9–12°C.
Różnica pomiędzy Zakopanem a Kasprowym Wierchem dochodziła więc do około 10°C.
4. 8–9 września – kulminacja ciepła
Najcieplejszym okresem miesiąca były zdecydowanie 8 i 9 września.
9 września zanotowano:
- Zakopane: 27,1°C,
- Bukowina Tatrzańska: 26,9°C,
- Nowe Bystre: 26,7°C,
- Hala Ornak: 25,5°C,
- Gubałówka: 24,8°C,
- Polana Chochołowska: 24,7°C,
- Morskie Oko: 21,3°C,
- Hala Gąsienicowa: 20,9°C,
- Kasprowy Wierch: 16,7°C.
W Zakopanem temperatura minimalna tego dnia wyniosła aż 22,2°C, natomiast maksymalna 27,1°C.
Był to zdecydowanie najcieplejszy dzień analizowanego miesiąca w ujęciu całego obszaru.
Co istotne, bardzo wysokiej temperaturze w górach towarzyszył miejscami silny wiatr. Na Kasprowym Wierchu 9 września osiągnął 72,4km/h
5. Gwałtowne załamanie 10–12 września
Po bardzo ciepłym 9 września nastąpiła radykalna zmiana.
Już 10 września pojawił się opad na wszystkich analizowanych stacjach, natomiast 11 września temperatura mocno spadła.
Najważniejszy był jednak 12 września.
Tego dnia na wszystkich 10 stacjach zapisano opad.
Największe wartości wystąpiły:
- Morskie Oko – 45,2 mm,
- Dolina Pięciu Stawów – 37,1 mm,
- Kasprowy Wierch – 25,9 mm,
- Hala Ornak – 25,2 mm,
- Hala Gąsienicowa – 23,9 mm,
- Polana Chochołowska – 21,3 mm,
- Zakopane – 16,4 mm.
Nad Morskim Okiem temperatura wynosiła tego dnia zaledwie 4,0–5,6°C przy wartości opadu 45,2.
Na Kasprowym Wierchu było jeszcze zimniej – 0,4–1,7°C, przy opadzie 25,9.
6. 13–20 września – przejściowa poprawa
Po bardzo mokrym 12 września nastąpiło kilka spokojniejszych dni.
13 września opady były już znacznie mniejsze lub nie występowały.
Następnie 15 września pojawiła się kolejna porcja opadów, m.in.:
- Kasprowy Wierch – 10,8 mm,
- Hala Gąsienicowa – 11,2 mm,
- Dolina Pięciu Stawów – 10,4 mm,
- Polana Chochołowska – 7,6 mm.
Jednak 16 września sytuacja ponownie się poprawiła.
Ponowne ocieplenie
W dniach 19–20 września nastąpiło wyraźne ocieplenie.
20 września:
- Zakopane – 22,1°C,
- Nowe Bystre – 21,0°C,
- Hala Ornak – 20,9°C,
- Bukowina Tatrzańska – 20,8°C,
- Polana Chochołowska – 20,7°C,
- Gubałówka – 20,1°C,
- Morskie Oko – 17,4°C,
- Hala Gąsienicowa – 16,8°C,
- Kasprowy Wierch – 12,6°C.
Co ważne, na wszystkich analizowanych stacjach 20 września opad wynosił 0.
Był to zatem jeden z najbardziej stabilnych i ciepłych dni drugiej połowy miesiąca.
7. 21 września – początek bardzo gwałtownej zmiany pogody
21 września rozpoczęło się zdecydowane pogorszenie.
Temperatura zaczęła gwałtownie spadać, pojawiły się opady oraz silny wiatr.
Na Kasprowym Wierchu temperatura minimalna spadła do -1,7°C, a maksymalna wyniosła tylko 6,8°C. osiągnął 63,0km/h, a opad 8,4mm
Nad Morskim Okiem wzrósł do 64,1 km/h przy 8,9 mm opadu.
Na Gubałówce maksymalna wartość wiatru wyniosła 63,4, a w Bukowinie Tatrzańskiej 56,9.
8. 22–23 września – najważniejszy epizod pogodowy całego miesiąca
To zdecydowanie najbardziej charakterystyczny fragment września.
8.1. Bardzo intensywne opady
Sumy z dwóch dni – 22 i 23 września – wyniosły:
| Stacja | Opad 22–23 IX | Udział w miesięcznej sumie |
|---|---|---|
| Dolina Pięciu Stawów | 129,8 mm | ok. 59,7% |
| Polana Chochołowska | 78,9 mm | ok. 55,9% |
| Hala Ornak | 73,5 mm | ok. 54,5% |
| Morskie Oko | 71,3 mm | ok. 49,2% |
| Kasprowy Wierch | 59,4 mm | ok. 47,3% |
| Hala Gąsienicowa | 57,3 mm | ok. 43,0% |
| Zakopane | 42,9 mm | ok. 48,1% |
| Gubałówka | 34,7 mm | ok. 41,1% |
| Bukowina Tatrzańska | 33,7 mm | ok. 43,8% |
| Nowe Bystre | 31,0 mm | ok. 42,9% |
Oznacza to, że na wielu stacjach niemal połowa całego wrześniowego opadu wystąpiła w zaledwie 48 godzin.
9. Dolina Pięciu Stawów – najbardziej mokry punkt
Dolina Pięciu Stawów zdecydowanie wyróżnia się w zestawieniu. Miesięczna suma wyniosła około 217,5 mm.
Szczególnie ekstremalne były:
22 września
- Tmin 0,2°C,
- Tmax 1,9°C,
- wiatr 55,8,
- opad 61,3 mm.
23 września
- Tmin 0,3°C,
- Tmax 2,0°C,
- wiatr 60,8,
- opad 68,5 mm.
W ciągu dwóch dni daje to 129,8 mm.
10. Kasprowy Wierch – zimno i silny wiatr
Kasprowy Wierch wyróżniał się przede wszystkim wiatrem.
Średnia z dziennych wartości wyniosła około 49,2km/h a aż 13 dni osiągnęło wartość co najmniej 50km/h
Najwyższa wartość miesiąca to 82,1km/h – 5 września.
Bardzo wietrzne były również m.in.:
- 4 IX – 77,8km/h
- 9 IX – 72,4km/h
- 10 IX – 75,6km/h
- 11 IX – 67,0km/h
- 21 IX – 63,0km/h
- 22–23 IX – po 60,5km/h
- 30 IX – 56,5km/h
Najzimniejszy okres
22 i 23 września temperatura na Kasprowym Wierchu wynosiła od -1,8°C do zaledwie 0,6°C, a jednocześnie występował znaczny opad i silny wiatr.
24 września Tmin obniżyła się do -3,4°C – najniższej wartości w całym analizowanym zbiorze. Tmax wyniosła zaledwie 0,7°C.
Z punktu widzenia turystyki wysokogórskiej był to okres szczególnie niebezpieczny termicznie.
Połączenie:
- temperatury poniżej 0°C,
- wcześniejszych bardzo dużych opadów,
- silnego wiatru
mogło stwarzać warunki sprzyjające zamarzaniu mokrych powierzchni i powstawaniu oblodzeń. J
11. Morskie Oko – duże opady i epizody bardzo silnego wiatru
Miesięczna suma opadu wyniosła około 145,0 mm.
Najważniejsze epizody:
- 12 IX – 45,2 mm,
- 22 IX – 39,3 mm,
- 23 IX – 32,0 mm.
22 września temperatura wynosiła 1,2–3,6°C, a osiągnął 74,9km/h
Na uwagę zasługuje również 28 września, kiedy w danych dla Morskiego Oka ponownie pojawia się wartość 74,9km/h mimo braku opadu.
12. Hala Gąsienicowa
Hala Gąsienicowa miała miesięczną sumę opadu około 133,4 mm. Najbardziej wymagający był ponownie okres 21–24 września.
22 września:
- 0,4–3,0°C,
- opad 25,9 mm,
- 41,8km/h
23 września:
- 0,3–3,0°C,
- opad 31,4 mm,
- 34,9km/h
24 września temperatura minimalna spadła do -1,1°C.
13. Hala Ornak i Polana Chochołowska
Obie stacje pokazują bardzo duży wpływ epizodu 22–23 września.
Hala Ornak
22 IX:
- Tmin 3,1°C,
- Tmax 5,5°C,
- opad 43,1 mm.
23 IX:
- Tmin 2,8°C,
- Tmax 7,2°C,
- opad 30,4 mm.
24 września temperatura minimalna spadła do -1,3°C.
Polana Chochołowska
22 IX:
- 3,3–5,6°C,
- 39,7 mm.
23 IX:
- 2,8–6,7°C,
- 39,2 mm.
24 IX:
- Tmin -0,2°C.
To bardzo dobrze pokazuje, jak głębokie było ochłodzenie – temperatury w pobliżu lub poniżej 0°C występowały nie tylko w rejonie grani.
14. Zakopane i Podhale
Na niżej położonych stacjach amplitudy temperatur były znacznie większe niż w najwyższych partiach.
Zakopane miało średnią dobową amplitudę między Tmin a Tmax około 9,9°C, a Nowe Bystre około 10°C.
Najwyższa temperatura całego zbioru – 27,1°C – została zanotowana 9 września w Zakopanem.
Jednocześnie tylko 13 dni później – 22 września – maksimum w Zakopanem wynosiło zaledwie 7,8°C, przy 20,6 mm opadu. Następnego dnia spadło 22,3 mm.
Oznacza to niezwykle dużą zmienność warunków w ciągu kilkunastu dni.
15. Pierwsza, druga i trzecia dekada września
Jeżeli podzielimy miesiąc na trzy części, zmiana charakteru pogody staje się jeszcze bardziej widoczna.
1–10 września
Średnia ze wszystkich stacji:
- średnia Tmin: około 8,8°C,
- średnia Tmax: około 17,7°C,
- średni opad przypadający na stację w tym okresie: około 12,9 mm.
Była to zdecydowanie najcieplejsza część miesiąca.
Jednocześnie wysokie partie Tatr były okresami bardzo wietrzne.
11–20 września
- średnia Tmin: około 6,2°C,
- średnia Tmax: około 13,4°C,
- średni opad na stację: około 32,6 mm.
Nastąpiło więc wyraźne ochłodzenie i wzrost ilości opadów.
21–30 września
- średnia Tmin: około 3,3°C,
- średnia Tmax: około 10,8°C,
- średni opad na stację: około 76,5 mm.
To zdecydowanie najzimniejsza i najbardziej mokra część miesiąca.
Zmiana była więc bardzo duża: przeciętna wartość dziennego maksimum liczona ze wszystkich stacji spadła z około 17,7°C w pierwszej dekadzie do około 10,8°C w ostatniej.
16. Najbardziej ekstremalne wartości września
Najwyższa temperatura
27,1°C – Zakopane, 9 września.
Najniższa temperatura
-3,4°C – Kasprowy Wierch, 24 września.
Największy dobowy opad
68,5 mm – Dolina Pięciu Stawów, 23 września.
Największa wartość prędkość wiatru
82,1km/h – Kasprowy Wierch, 5 września.
Najbardziej mokra stacja
Dolina Pięciu Stawów – 217,5 mm.
Najbardziej sucha stacja
Nowe Bystre – 72,2 mm.
17. Najtrudniejszy okres dla turystów
Zdecydowanie wskazałbym 21–24 września jako najbardziej wymagający okres wynikający z zestawienia danych.
Nie chodzi wyłącznie o opad.
W tym samym czasie wystąpiły jednocześnie:
- gwałtowne ochłodzenie,
- bardzo duże sumy opadów,
- temperatury około 0°C w wyższych partiach,
- temperatury ujemne na części stacji,
- bardzo silny wiatr,
- duża różnica względem ciepłych warunków zaledwie dzień lub kilka dni wcześniej.
Szczególnie 22–23 września należy traktować jako jeden, ciągły epizod pogodowy, a nie dwa niezależne dni.
Dla turysty przebywającego wysoko w górach oznaczałoby to zwiększone ryzyko:
- bardzo szybkiego wychłodzenia,
- utraty sprawności dłoni,
- problemów z poruszaniem się na mokrej skale,
- poślizgnięć,
- wyziębienia podczas przestojów,
- znacznego zwiększenia trudności technicznych tras eksponowanych.
Przy silnym wietrze problem staje się szczególnie istotny na grani i w terenie eksponowanym.
18. Końcówka września – wyraźna poprawa
Po 24–26 września nastąpiło uspokojenie.
W dniach 27–30 września na większości stacji nie występowały już opady.
W Zakopanem temperatury maksymalne ponownie osiągały:
- 27 IX – 16,2°C,
- 28 IX – 18,6°C,
- 29 IX – 18,3°C,
- 30 IX – 18,5°C.
Jednocześnie na Kasprowym Wierchu było odpowiednio około 7,7–9,6°C.
Dlatego pod koniec miesiąca warunki termiczne uległy zdecydowanej poprawie, chociaż w wysokich partiach nadal należało uwzględniać wiatr. 30 września windMax na Kasprowym Wierchu wyniósł 56,5.
19. Charakterystyczny gradient wysokościowy
Dane bardzo dobrze pokazują różnicę pomiędzy Podhalem i dolinami a wysokimi partiami Tatr.
Średnia z dziennych maksimów:
- Zakopane – 17,2°C,
- Nowe Bystre – 17,0°C,
- Bukowina – 16,9°C,
- Polana Chochołowska – 15,3°C,
- Morskie Oko – 13,3°C,
- Hala Gąsienicowa – 12,0°C,
- Kasprowy Wierch – 8,4°C.
Oznacza to, że informacja o temperaturze w Zakopanem nie może być bezpośrednio przenoszona na warunki na głównej grani.
W skrajnych sytuacjach różnica temperatury pomiędzy podnóżem gór a wysokimi partiami przekraczała 10°C.
20. Bardzo duża rola wiatru
Analiza pokazuje również, że sama temperatura nie wystarcza do oceny warunków turystycznych.
Kasprowy Wierch wielokrotnie notował przekraczający 50km/h. Takich dni było aż 13 w ciągu 30 dni.
Na Hali Gąsienicowej podobny próg pojawił się 7 razy, a nad Morskim Okiem 5 razy.
W praktyce oznacza to, że nawet w stosunkowo ciepłych dniach odczuwalne warunki na grani mogły być zdecydowanie bardziej wymagające niż sugerowałaby sama temperatura.
21. Uwaga dotycząca Tmin i Tmax
Warto zwrócić uwagę na Dolinę Pięciu Stawów. Średnia różnica pomiędzy Tmin i Tmax wyniosła tam tylko około 2,6°C, podczas gdy:
- Hala Gąsienicowa – około 7,0°C,
- Morskie Oko – około 8,0°C,
- Zakopane – około 9,9°C,
- Hala Ornak – około 11,2°C.
22. Podsumowanie meteorologiczne września 2026
Wrzesień 2026 nie był miesiącem jednorodnym. Wręcz przeciwnie – dane pokazują bardzo wyraźne przechodzenie od warunków późnoletnich do zdecydowanie chłodniejszego charakteru jesiennego.
Początek miesiąca, a szczególnie 8–9 września, przyniósł wysokie temperatury. W Zakopanem maksimum osiągnęło 27,1°C, a nawet w wysokich partiach było relatywnie ciepło.
Pierwszym poważnym przełomem był 12 września, kiedy cały analizowany obszar znalazł się pod wpływem intensywnych opadów i wyraźnego ochłodzenia.
Po przejściowej poprawie 16–20 września nastąpiło kolejne, tym razem znacznie silniejsze załamanie.
21–24 września stanowi zdecydowanie najważniejszy i najbardziej wymagający epizod całego miesiąca.
Kulminacja przypadła na 22–23 września. W wielu miejscach w ciągu tych dwóch dni spadła niemal połowa całej miesięcznej sumy opadów. W Dolinie Pięciu Stawów było to aż 129,8 mm.
Jednocześnie w wysokich partiach temperatura oscylowała wokół 0°C. Na Kasprowym Wierchu wynosiła przez dwa dni od -1,8°C do zaledwie 0,6°C, a 24 września spadła do -3,4°C.
Do tego dochodził silny wiatr.
Z punktu widzenia turysty wysokogórskiego był to więc zdecydowanie najbardziej wymagający okres września, ponieważ najgroźniejsze parametry wystąpiły jednocześnie: duża ilość opadu, bardzo niska temperatura i silny wiatr.
Po 26 września sytuacja zaczęła się stopniowo stabilizować. Końcówka miesiąca była w większości sucha i znacznie cieplejsza w dolinach, choć w wysokich partiach nadal okresami utrzymywał się silniejszy wiatr.
Cały miesiąc można więc podsumować jako okres bardzo dużych kontrastów: od temperatur przekraczających 25–27°C na Podhalu do mrozu w wysokich Tatrach, od kilku całkowicie suchych i ciepłych dni po dwudniowy epizod opadowy odpowiadający za około połowę miesięcznej sumy opadów na wielu stacjach.
Źródło danych: IMGW-PIB















